Stord godtemplarungdomslag avløyste Losje Kvernbit

På møta i losjane gjekk alt etter faste ritualar og dei forskjellige seremoniar skal fyljast, fortalde Harald Lindeflaten meg i 2012. Som 14 åring vart han medlem i vaksen losjen Kvernbit. Dei var då 30 – 40 aktive medlemmar og hadde møte i Fredheim annakvar onsdag. Harald Lindeflaten var Øvste Templar i Kvernbit i slutten av 1940 åra. Han såg trongen for og aktivisera fleire unge i fråhaldsarbeidet og innsåg at Kvernbit med sine mange ritual og grader, ikkje hadde nok gjennomslagskraft hjå ungdomen. 

I oktober 1950 kom det representantar frå Godtemplarlaget i Odda og var med på stiftelsemøte på Stord, der Lindeflaten vart valt til leiar. Men Lindeflaten ynskte avløysing på første ordinære årsmøte og Johann Belsvik vart valt som leiar. Han hadde vore i lag med Harald Lindeflaten i Kværnbit og delte hans syn på trongen til skiping av eit ungdomslag tufta på fråhaldssaka. Godtemplarungdomslaget vart etter kort tid ein populær møteplass for ungdom, og medlemstalet steig til 125 medlemer etter få år. Det vert opplyst at medlemsmøta i Ungdomshallen samla gjennomsnittleg 50 – 60 medlemer. Informantane fortel om svært vellukka foreldrefestar, med god oppslutning og mange rosande ord frå foreldra. Laget danna revygruppe og innøvde underhaldningsprogram som dei reiste rundt i nabokommunane med. Dei var såleis på Sunde, i Etne og Fitjar og oppfordra ungdomane på staden til og starta NGU lag. Godtemplarungdomslaget fekk god innpass på gymnaset i denne perioden og mange skuleelevar gjekk aktivt inn i laget. NGU på Stord hadde stor suksess med arrangementa sine, som vart halde i Ungdomshallen. Informantane fortel om god kontakt med andre ungdomslag tilknytt NGU. Det vart arrangert turar til Odda og Sauda. NGU laget på Stord, var og vertskap for krinsmøte med stor deltaking frå laga rundt Bergen. 

Når laget skulle reisa på krins- og landsmøte, var det Sverre Litlabø som oftast ordna med transport. Ein av informantane fortel om ein minnerik tur til samlinga i Molde i 1955. Sverre Litlabø sin lastebil vart tilrigga med benker på lasteplanet og presenning til vern mot vind og regn. Men presenningen var ikkje heilt tett, så nokre av ungdomane satt med paraply over seg bak på lasteplanet. Eit spesielt uhell med lastebilen på veg nordover vert hugsa av fleire. På ein av ferjeoverfartane rauk viftereima tvers av. Men Sverre fekk ei nylonstrømpe av ei av jentene. Denne vart strekt opp som kilereim og knytt forsvarleg. I fylje informantane virka naudløysinga og lastebilen kom til nærmaste verkstad og ny kilereim vart montert. Når revygruppa skulle reisa rundt i Sunnhordlandsbygdene vart det òg nytta skøyte til transporten. Turar til lagsvener i Odda, gjekk med skøyte til Fjæra og så med «snutebuss» over Vintertun. Ungdomslagsarbeidet hadde ei blomstringstid på Stord i 1950 -60 åra. Både Venstre, Høgre, Arbeiderpartiet og Kommunistpartiet hadde aktive ungdomsrørsler i desse åra. 



Munnlege kjelder:

• Harald Lindeflaten
• Reidun Horne Pedersen 

«Sunnhordland» 5. august 2019

Oddbjørn Kvålsvold