Årsmelding 2025

Opera Nordfjord

På forespørsel frå Opera Nordfjord, var sogelaget med på å kunngjere utvandrarmusikalen «Soga om Sol» som vart framført i Stord kulturhus den 7.10.

Samling i Gamlekjedlaren

Den årlege samlinga for skriftstyret, skribentar, æresmedlemar, styret og andre med verv, vart halde den 27. november på Nordre Tveita hos vertskapet Marta Tveita og Jens Litlabø. Det var ei god samling der det vart delt gode soger og minner frå eldre tider. Skribentane frå Årsskrift 2025 presenterte i korte ordelag sine innslag.  Og som før, var det ei smakfull og god servering av vertskapet, med tradisjonell framvising og freistnad av attkjenning og namn på noko tilårskomne husgeråd.

Samarbeid med Sunnhordland Museum 

Sogelaget var medhjelpande på Sunnhordland Museum sitt arrangement Jul på museet den 29. november. Gunnar Strand og Einar Bjelland var ansvarlege for koking og servering av gløgg.

Hordaland Sogelag 

Årsmøtet i Hordaland sogelag vart halde på Tysnes laurdag 31. mai med kulturhistorisk bussrundtur, og søndag 1. juni med kulturvandring og årsmøte i Fitjar. Stord sogelag sin utsending laurdagen var Eline Bruntveit.  Gunnar Strand var, som vara i fylkessogelagsstyret, utsending frå Hordaland sogelag. Einar Bjelland og Odd Stuve Rommetveit var søndagen utsendingane på kulturvandringa i Fitjar og på årsmøtet på Fitjar Fjordhotell. Gunnar Strand vart attvald som vara i fylkesstyret.

Landslaget for Lokalhistorie

Stord sogelag er medlem i Landslaget for Lokalhistorie. Deira årsmøte 2025 vart halde i Stavanger den 23. – 25. mai. I samband med årsmøtet var det interessante omvisingar i museet for hermetikkindustrien (IDDIS) og i Stavanger domkirke. I tillegg var det veteranbåttur med M/S Rogaland til Mosterøy, med omvising i Utstein kloster.  Odd Stuve Rommetveit vart landsmøteutsending frå Hordaland Sogelag, etter eit brått forfall frå fylkeslaget.

Skrivekurs

Hordaland sogelag arrangerte ein-dags skrivekurs i Bergen den 26. oktober. Frå Stord sogelag deltok Turid Tresselt Melheim og Odd Stuve Rommetveit. Saman med kollegaer frå andre Hordalandssogelag fekk dei ei god innføring kunsten å skriva gode artiklar, under kyndig rettleiing av språk- og litteraturvitaren Ottar Grepstad.

Hatland skule

Stord sogelag har to representantar i styret for Venelaget for Hatland skule; Vigdis Digernes Dahl, og Kjellbjørg Lunde (vara). Dei rapporterar jamnleg til styret i sogelaget og informerar om arbeidet og stoda

Avisartiklar

Bladet Sunnhordland har nokre gonger i året på trykk artiklar om ulike lokalhistoriske emne. Blant skribentane er medlem i sogelaget, Tore Lande Moe. Sunnhordland innleiar kvar artikkel med den opplysninga. I 2025 var det 29. august ein flott artikkel om "Kulturhus" i Leirvik på 1900-talet, med hovudfokus på Ungdomshallen og Turnhallen. Denne og tidlegare års artikklar er å finna i Sunnhordland sitt arkiv, og på heimesida til sogelaget. 

RUSLETURAR

Stord sogelag har rusleturar som faste, årlege tilskipingar. I 2025 vart det arrangert fire rusleturar.

Tur 1 Ås-området

Den fyrste turen gjekk i Ås-området den 22. april. Bjørn Arve Lunde var ein framifrå god omvisar og forteljar. Her fekk om lag 65 frammøtte høyre gode soger og fakta om eigedomar og folk, frå nær og fjern fortid.  I parken vart det kvilepause med kaker og kaffi.

Tur 2  Jensaneset   

Den andre rusleturen var på Jensaneset den 20. mai. Rune Jørgensen var forteljar her, og delte mykje av sin rikhaldige kunnskap og historiar frå Sagvåg- og Jensanesområdet. Det er svært mykje maritim historie herfrå, heilt attende til frå 1600-talet til dags dato.  Arrangementet vart litt prega av kald nordavind, men ei matøkt med kaffi og kaker fekk varmen igjen til dei om lag 60 frammøtte.

Tur 3 Sæterbø

Tredje rusletur i 2025 gjekk til fjellgarden Sæterbø den 26.august. Ingvild Eskeland tok imot oss på gardstunet. Ho har på kort tid sett seg grundig inn i den særskilde soga om Sæterbø. Ho framførte eit svært godt foredrag og forteljing om livet og arbeidet som har vore på denne fjellgarden.  Dei omlag 65 tilhøyrarane vart til tider rørt av den sterke historia som vart fortalt, spesielt då me fekk høyra om drukningsulukka som ramma Sæterbøfamilien sterkt. To unge gutar omkom.

Dette var fyrste rusleturen der me nytta det nye høgtalaranlegget vårt.

Tur 4 Børtveit

Den siste rusleturen i 2025, gjekk til garden Børtveit den 16.september. Svein Børtveit fortalde her om soga til Børtveitgarden, og det vart skildra eit spesielt og strevsamt liv på garden. Den var veglaus fram til 1965. Anders Vindenes, inngift i Børtveitslekta og forfattar av bok om Børtveit, var også ein av forteljarane på denne turen. Boka, Livshistorier, skildrar den særs omgripande endringa frå fattigliv og elende til klondyke-liknande liv etter vasskraftutbygginga kring 1920  Også denne gongen var det godt frammøte, og det var over 60 personar som koste seg  med kaffi og kaker i garasjen på Børtveit.

Det har vore svært god deltaking og godt engasjement på alle rusleturane. Ekstra flott når lokalkjente kjem med innspel og formidlar gode historiar på turane.

Stor takk til vertane / omvisarane.                          

ÅRSSKRIFT 2025

Skriftstyre i 2025 var:             Leiar: Turid tresselt Melheim   Medlem: Åsta Lorentsen

                                                 Medvirkande: Peggy Husevik Bærøy og Steinar Hystad

Skriftstyret hadde også dette året gjort eit framifrå arbeid. Årsskriftet, med eit opplag på 600, vart klart frå trykkeriet i oktober, og distribuert til medlemane tidleg i november.

Bidragsytarane til Årsskrift 2025 er:

Reidar Frank Agdestein/Solveig Agdestein:      Grønn var min barndoms dal, del 2.

Gunnar Nysæter:                                                       Snikkaren i Snikkarsvingen, og kona hans

Gunnar Heiberg-Andersen:                                      Foredrag om skipet Kong Haakon VII

Saskia Aleida Van Veen:                                          Karoline Olsen (1880-1966)-og mor hennar Eli Olsdotter

Oddbjørn Kvålsvold:                                                 Stordø kisgruber-ein viktig del av lokalhistoria

Åsta Lorentsen:                                                          Simo-Hans`n, ein seglskuteskipper,fødd på Notahaugen

Magne Bjelland:                                                         Skulegong på 1960-talet

Gjertrud Husøy:                                                          Stord ungdomslag 1889-1952 -første periode

Odd Stuve Rommetveit:                                           Frieri – eit tve-eggja sverd,lokalt døme frå 1864

Sigrun Røssbø:                                                              Kroppsøvingsfaget i den gamle landsfolkeskulen       

ØKONOMI

Økonomien i laget er bra. Årsresultatet er kr. 17 671.  Utanom trykking av Årsskrift, var det høgtalaranlegg som var den store investeringa til sogelaget i 2025. Viser elles til rekneskapen.

Stord sogelag er godkjent grasrotmottakar, og organisasjonsnr. er; 996 829 405

VIDARE ARBEID

Arbeidsgruppa som ser på ny heimeside for Stord sogelag har som mål å leggje fram ferdig arbeid for styret 1.april i 2026. Det vil då verta gjennomført utprøving og opplæring for dei som skal drifte sida.

Vidare vil det sjølvsagt verta skipa til rusleturar i dette året også, og den fyrste turen i år er planlagt til å vitje historiegruppa på Aker Solutions og Bjellandsområdet tilknytta dette tema.

Styret har også drøfta ein medlemstur i nærområdet. Dette vil verta kunngjort i god tid på førehand.

Stord sogelag,02.03.2026

Odd Stuve Rommetveit, leiar og kasserar  Einar Bjelland, nestleiar   Gunnar Strand, styremedlem

Ingrid Nysæter Mongstad,styremedlem/ skrivar    Eline Bruntveit, styremedlem